Chơi gì với bé sơ sinh 0-3 tháng khi bé chưa biết cầm nắm

Khi mua đồ chơi cho em bé một tháng tuổi, ba mẹ hay rơi vào cảm giác lúng túng: bé chưa cầm được, chưa nhìn xa được, chưa ngồi được, và một ngày ngủ mười sáu tiếng. Nhưng khoảng thời gian bé thức lại chính là lúc não bé làm việc nhiều nhất, và những gì diễn ra trong khoảng đó có giá trị hơn bất cứ món đồ chơi nào.

Hiểu bé đang ở đâu

Trong ba tháng đầu, bé nhìn rõ nhất ở khoảng cách hai mươi đến ba mươi centimet, phân biệt tương phản mạnh tốt hơn nhiều so với màu sắc pastel, nghe rõ và nhận ra giọng người thân, cảm nhận rất tốt qua da, và giữ được sự tập trung chỉ trong vài chục giây mỗi lượt.

Từ đó suy ra ba nguyên tắc chơi:

• Đưa mọi thứ vào gần mặt bé
• Chọn tương phản mạnh thay vì nhiều màu
• Chơi ngắn, dừng khi bé quay đi

Bảy hoạt động dùng được ngay hôm nay

Nói chuyện mặt đối mặt. Ghé sát, nói chậm, chờ vài giây rồi nói tiếp. Bé sẽ bắt đầu phát ra âm và bạn đáp lại — đó là cuộc hội thoại đầu tiên trong đời bé, và nó dạy bé quy luật luân phiên của giao tiếp.

Thè lưỡi và há miệng. Nhiều bé sơ sinh bắt chước được động tác này. Làm chậm, lặp lại vài lần, chờ phản ứng. Không phải bé nào cũng làm, đừng thất vọng.

Cho bé theo dõi vật di chuyển. Cầm một tấm thẻ tương phản cách mặt bé một gang tay, di chuyển thật chậm sang trái rồi sang phải. Bé sẽ dõi theo bằng mắt, sau đó là bằng cả đầu.

Đổi cảnh nằm. Chỉ cần bế bé đi quanh nhà, dừng ở cửa sổ, ở chậu cây, ở bức tranh trên tường, và mô tả bằng lời những gì đang nhìn. Với bé, đây là một chuyến đi.

Mát xa sau khi tắm. Xoa nhẹ tay, chân, lưng bé bằng dầu dành cho trẻ sơ sinh. Đây vừa là kích thích xúc giác vừa là thời gian gắn kết, và nhiều bé ngủ ngon hơn sau đó.

Đạp xe bằng chân bé. Bé nằm ngửa, ba mẹ nhẹ nhàng gập duỗi hai chân theo nhịp. Vừa vui vừa giúp bé dễ chịu khi đầy hơi.

Tập nằm sấp. Xem hướng dẫn chi tiết trong bài Tummy time cho bé sơ sinh.

Vài món hỗ trợ thật sự hữu ích

Không nhiều, nhưng có ba nhóm dùng được đúng giai đoạn này:

Thẻ và sách tương phản đen trắng. Đặt cạnh chỗ bé nằm, đổi vị trí và đổi thẻ vài ngày một lần để bé không quen mắt. Đây là món có tỷ lệ được dùng thật cao nhất trong ba tháng đầu.

Bộ treo cũi. Treo cách mặt bé khoảng ba mươi centimet, hơi lệch về phía chân chứ không ngay trên mặt. Bộ treo cũi đen trắng mê cung thị giác hoạt động tốt vì bé nhìn được rõ ngay từ tuần đầu.

Món phát ra âm thanh nhẹ. Xúc xắc vải, chuông gió nhỏ. Người lớn lắc, bé lắng nghe và dần quay đầu về hướng phát ra âm thanh.

Những gì chưa cần mua

Xe tập đi, bàn hoạt động, đồ chơi có nút bấm phát nhạc lớn, thú nhồi bông cỡ lớn đặt trong cũi. Nhóm này hoặc chưa dùng được, hoặc không an toàn khi để trong khu vực bé ngủ. Danh sách kiểm tra an toàn đầy đủ có trong bài Chọn đồ chơi an toàn cho bé.

Đọc tín hiệu của bé

Bé còn muốn chơi khi mắt mở to, nhìn thẳng, tay chân cử động vừa phải. Bé đã đủ rồi khi quay mặt đi, ưỡn người, ngáp, nấc, hoặc da chuyển đỏ. Ngừng ngay khi thấy nhóm tín hiệu thứ hai — bé sơ sinh chưa có cách nào khác để nói rằng mình bị quá tải.

Thứ tốt nhất cho một em bé ba tháng tuổi không nằm trong hộp đồ chơi. Nó là khuôn mặt của ba mẹ, ở khoảng cách ba mươi centimet, chịu nhìn lại bé và chịu chờ bé đáp lời.