Sách vải ehon kiểu Nhật — kể chuyện và cảm xúc

Ehon là dòng sách tranh Nhật Bản nổi tiếng vì kể chuyện bằng hình rất tối giản và ngôn ngữ ngắn gọn. Ở phiên bản sách vải này, bé vừa nghe câu chuyện vừa được sờ, lật và kéo các chi tiết, nên con gắn được câu chữ với thứ mình đang chạm vào.

Các quyển xoay quanh những tình huống gần gũi: cái gì đối lập với cái gì, ai đang trốn sau tấm che, mẹ và em bé. Sách hợp với bé từ 0 đến 3 tuổi, đủ lâu để đi cùng con qua nhiều giai đoạn.

Sách may bằng vải mềm và giặt được — cần thiết vì bé ở tuổi này sẽ đưa sách lên miệng. Trước mỗi lần đọc, ba mẹ hãy tự xem kỹ đường may và các chi tiết đính kèm; thấy chỉ bung hay chi tiết lỏng thì ngừng dùng. Giặt tay nhẹ và phơi khô hẳn, tránh giặt máy để giữ hình in lâu phai.

Gợi ý đọc cùng con: đọc chậm, dừng lại ở mỗi trang và chờ phản ứng của bé trước khi lật tiếp. Với bé đã biết nói, hãy hỏi con đoán xem trang sau có gì để buổi đọc trở thành một cuộc trò chuyện.

Tinh thần ehon là kể ít, chừa nhiều: hình đơn giản, câu ngắn, và phần lớn nội dung nảy ra từ cuộc trò chuyện giữa ba mẹ với con chứ không nằm sẵn trên trang.

• Cảm xúc — Mỗi quyển đặt ra một tình huống nhỏ mà bé từng gặp: giận dỗi, sợ hãi, chia tay ai đó. Khi thấy nhân vật trải qua cảm xúc ấy, bé có một cái tên và một hình dung cho thứ đang diễn ra trong lòng mình, việc con chưa tự làm được.
• Ngôn ngữ hội thoại — Vì câu chữ ngắn, ba mẹ buộc phải nói thêm, hỏi thêm. Trẻ học nói từ những lượt trao đổi qua lại như vậy nhiều hơn là từ việc nghe đọc một chiều.
• Nhận thức về trình tự — Chuyện có đầu có cuối, các việc nối nhau theo thứ tự. Nghe nhiều lần cùng một mạch chuyện giúp bé hiểu rằng sự việc có nguyên nhân và hệ quả.
• Vận động tinh và giác quan — Trang vải mềm nên lật khó hơn giấy, bé phải kẹp và kéo bằng đầu ngón tay; bề mặt vải cho tay con thêm một kênh cảm nhận.

Bé rất hay đòi đọc lại đúng một quyển hàng chục lần. Đó là dấu hiệu tốt, không phải chán.

Sách ehon vốn được làm cho việc đọc cùng nhau, nên đừng biến nó thành sách để bé tự lật một mình.

Đọc chậm hơn bình thường. Ngừng lại sau mỗi trang vài giây. Khoảng lặng là lúc bé kịp nhìn hình và nghĩ.

Hỏi về cảm xúc, đừng hỏi về sự kiện. Thay vì "bạn ấy làm gì?", thử "con nghĩ bạn ấy đang buồn hay đang giận?". Câu hỏi thứ hai mở ra một cuộc trò chuyện thật.

Nối với chuyện của con. "Hôm qua con cũng giận giống bạn ấy nhỉ". Bé thấy mình được hiểu, và đó là lúc sách phát huy giá trị lớn nhất.

Đọc lại quyển con thích, bao nhiêu lần cũng được. Mỗi lần đọc lại bé lại để ý được một chi tiết mới.

Đưa vào nghi thức trước giờ ngủ. Cùng một chỗ, cùng một khung giờ, một quyển mỗi tối.

Giặt tay bằng nước mát với xà phòng dịu, vò nhẹ ở chỗ bẩn thay vì chà cả quyển. Xả kỹ cho hết bọt vì bé sẽ đưa sách lên miệng.

Không dùng chất tẩy, không ngâm nước nóng, không sấy nhiệt cao: hình in trên vải sẽ nứt và các chi tiết dán dễ bong.

Phơi bằng cách mở các trang ra, treo trong bóng râm nơi thoáng gió cho tới khi khô hoàn toàn, kể cả phần gáy. Trước khi trả sách cho con, kiểm tra đường may và các chi tiết đính; thấy chỉ bung hoặc chi tiết nhỏ sắp rời thì ngừng dùng.