Bảng bận rộn gỗ — rèn vận động tinh cho bé 1-3 tuổi

Bảng bận rộn là nơi bé được tự tay thử những việc mà người lớn vẫn làm mỗi ngày. Khi kéo một chiếc khoá, cài một chiếc cúc hay xoay bánh răng, bé đang luyện nhóm cơ tay nhỏ và học cách phối hợp mắt với bàn tay. Những thao tác lặp lại như vậy cũng giúp con kiên nhẫn hơn với một việc đang làm dở.

Sản phẩm hợp với bé trong khoảng 1 đến 3 tuổi, giai đoạn con thích chạm, mở, đóng và khám phá mọi thứ trong tầm với. Bé nhỏ hơn nên chơi cùng ba mẹ, còn bé lớn hơn thường có thể ngồi chơi một mình khá lâu.

Bảng làm bằng gỗ, các chi tiết được gắn cố định trên nền bảng. Bé sẽ kéo và giật rất mạnh vào chính những chi tiết đó, nên ba mẹ hãy tự giật thử từng cái và siết lại vít lỏng trước mỗi lần để con chơi một mình.

Gợi ý chơi cùng con: mỗi lần chỉ giới thiệu một hoạt động và gọi tên nó thành lời, kiểu như "mình kéo khoá nhé". Khi bé đã quen, hãy để con tự chọn thứ muốn nghịch và chỉ giúp khi con thực sự cần. Bảng cũng gọn để mang theo trong những chuyến đi xa của cả nhà.

Bảng bận rộn không dạy bé điều gì trừu tượng. Nó hạ những thao tác người lớn vẫn làm mỗi ngày xuống đúng tầm tay con, rồi để con lặp lại bao nhiêu lần tuỳ thích.

• Vận động tinh — Kéo khoá, cài cúc hay luồn dây đều buộc bé giữ vật bằng một tay và thao tác bằng tay kia. Chính kiểu chia việc giữa hai bàn tay này là nền cho việc cầm bút và tự mặc quần áo sau này.
• Phối hợp tay với mắt — Đầu khoá phải trúng rãnh, cúc phải trúng khuyết. Bé buộc phải nhìn, ước lượng rồi mới đưa tay, và tự chỉnh lại khi trượt.
• Giác quan — Núm xoay trơn, mặt gỗ hơi nhám, khoá kim loại mát và cứng. Mỗi chi tiết cho bàn tay bé một cảm giác khác nhau, giúp con dần nhận ra vật bằng xúc giác chứ không chỉ bằng mắt.
• Nhận thức nhân quả — Bật công tắc thì có tiếng tách, kéo khoá thì mở ra. Bé làm đi làm lại để kiểm chứng rằng cùng một hành động luôn cho cùng một kết quả — bước đầu tiên của khả năng dự đoán.

Bé một tuổi thường chỉ nghịch được một hai chi tiết; tới hai, ba tuổi con mới làm gọn cả bảng. Nhanh hơn hay chậm hơn đều nằm trong khoảng bình thường.

Vài cách chơi ba mẹ có thể thử ngay hôm nay.

Mỗi lần một việc. Ngồi cạnh con, làm thật chậm một thao tác rồi gọi tên nó thành lời: "mẹ kéo khoá này". Sau đó đưa bảng cho bé và chờ. Cố gắng đừng cầm tay con làm hộ, kể cả khi con loay hoay lâu.

Hỏi thay vì chỉ. Với bé từ hai tuổi, thử hỏi "cái nào kêu được nhỉ?" rồi để con đi tìm. Thứ con tự tìm ra bao giờ cũng ở lại lâu hơn thứ được người lớn chỉ thẳng.

Nối sang việc thật. Hôm nào con cài được cúc trên bảng, tới giờ thay đồ hãy để con thử một chiếc cúc áo thật. Đây là lúc kỹ năng rời khỏi món đồ chơi và bước vào đời sống hằng ngày.

Mười phút là đủ. Bé ở tuổi này hiếm khi ngồi lâu hơn thế. Con bỏ đi giữa chừng thường không phải vì chán, mà vì lần này đã đủ.

Mặt gỗ chỉ cần lau bằng khăn ẩm vắt thật kiệt, rồi lau khô lại ngay. Không ngâm nước, không dội rửa: gỗ ngậm nước sẽ nở, cong và lâu ngày bong lớp hoàn thiện. Các chi tiết kim loại như khoá kéo hay móc cài thì lau khô là bắt buộc, để tránh gỉ.

Cất bảng nơi thoáng, dựng đứng hoặc để nằm phẳng, tránh nắng gắt chiếu thẳng làm bạc màu. Trước mỗi lần để con chơi một mình, ba mẹ đưa tay lay thử từng chi tiết: thấy ốc lỏng, dây sờn hay mặt gỗ dăm lên thì ngừng dùng cho tới khi xử lý xong.